Back to Surah
Word Analysis & Comparison
24. Surah 21. Verse
Word Analysis
يَـٰٓأَيُّهَا
yāayyuhā
O you who believe
ٱلَّذِينَ
alladhīna
O you who believe
āmanū
O you who believe
لَا
(Do) not
tattabiʿū
follow
khuṭuwāti
(the) footsteps
l-shayṭāni
(of) the Shaitaan
وَمَن
waman
and whoever
yattabiʿ
follows
khuṭuwāti
(the) footsteps
l-shayṭāni
(of) the Shaitaan
فَإِنَّهُۥ
fa-innahu
then indeed, he
yamuru
commands
bil-faḥshāi
the immorality
wal-munkari
and the evil
وَلَوْلَا
walawlā
And if not
faḍlu
(for the) Grace of Allah
ٱللَّهِ
l-lahi
(for the) Grace of Allah
عَلَيْكُمْ
ʿalaykum
upon you
waraḥmatuhu
and His Mercy
مَا
not
zakā
(would) have been pure
مِنكُم
minkum
among you
مِّنْ
min
anyone
aḥadin
anyone
abadan
ever
وَلَـٰكِنَّ
walākinna
but
ٱللَّهَ
l-laha
Allah
yuzakkī
purifies
مَن
man
whom
yashāu
He wills
وَٱللَّهُ
wal-lahu
And Allah
samīʿun
(is) All-Hearer
ʿalīmun
All-Knower
Rashad Khalifa
The Final Testament
O you who believe, do not follow the steps of Satan. Anyone who follows the steps of Satan should know that he advocates evil and vice. If it were not for GOD's grace towards you, and His mercy, none of you would have been purified. But GOD purifies whomever He wills. GOD is Hearer, Knower.
The Monotheist Group
The Quran: A Monotheist Translation
O you who believe, do not follow the footsteps of the devil. And whoever follows the footsteps of the devil should know that he advocates immorality and vice. And had it not been for the grace of God upon you and His mercy, not one of you would have ever been purified, but God purifies whom He wishes, and God is Hearer, Knower.
Edip-Layth
Quran: A Reformist Translation
O you who acknowledge, do not follow the footsteps of the devil. Whosoever follows the footsteps of the devil should know that he advocates immorality and evil. Had it not been for God's favor upon you and His mercy, not one of you would have ever been purified, but God purifies whom He wishes, and God is Hearer, Knower.
Taqi Usmani
Holy Quran Translation
O you who believe, do not follow the footsteps of Satan. Whoever follows the footsteps of Satan, (should know that) he orders (one to commit) shameful acts and evil deeds. Had it not been for the grace of Allah upon you, and His mercy, not a single person from you would have ever attained purity. But Allah purifies whomsoever He wills. Allah is All-Hearing, All-Knowing.
Abdullah Yusuf Ali
Holy Quran Translation
O ye who believe! follow not Satan's footsteps: if any will follow the footsteps of Satan, he will (but) command what is shameful and wrong: and were it not for the grace and mercy of Allah on you, not one of you would ever have been pure: but Allah doth purify whom He pleases: and Allah is One Who hears and knows (all things).
Abul A'la Maududi
Tafhim commentary
Believers! Do not follow in Satan's footsteps. Let him who follows in Satan's footsteps (remember that) Satan bids people to indecency and evil. Were it not for Allah's Bounty and His Mercy unto you, not one of you would have ever attained purity.[1] But Allah enables whomsoever He wills to attain purity. Allah is All- Hearing, All-Knowing.[2]
2
It is Allah’s will alone which decides whom to make pious and virtuous. His decisions are not arbitrary but based on knowledge. He alone knows who is anxious to live a life of virtue and who is attracted towards a life of sin. Allah hears a person’s most secret talk, and is aware of everything that passes in his mind. It is on the basis of this direct knowledge that Allah decides whom to bless with piety and virtue and whom to ignore.
1
Satan is bent upon involving you in all kinds of pollutions and indecencies. Had it not been for the mercy and kindness of Allah Who enables you to differentiate between good and evil and helps you to educate and reform yourselves, you would not have been able to lead a pure and virtuous life on the strength of your own faculties and initiative alone.
Mustafa Khattab
The Clear Quran
O believers! Do not follow the footsteps of Satan. Whoever follows Satan’s footsteps, then ˹let them know that˺ he surely bids ˹all to˺ immorality and wickedness. Had it not been for Allah’s grace and mercy upon you, none of you would have ever been purified. But Allah purifies whoever He wills. And Allah is All-Hearing, All-Knowing.
Marmaduke Pickthall
Holy Quran Translation
O ye who believe! Follow not the footsteps of the devil. Unto whomsoever followeth the footsteps of the devil, lo! he commandeth filthiness and wrong. Had it not been for the grace of Allah and His mercy unto you, not one of you would ever have grown pure. But Allah causeth whom He will to grow. And Allah is Hearer, Knower.
Al-Hilali & Khan
Holy Quran Translation
O you who believe! Follow not the footsteps of Shaitân (Satan). And whosoever follows the footsteps of Shaitân (Satan), then, verily he commands Al-Fahshâ’ [i.e. to commit indecency (illegal sexual intercourse)], and Al-Munkar [disbelief and polytheism (i.e. to do evil and wicked deeds; and to speak or to do what is forbidden in Islâm)]. And had it not been for the Grace of Allâh and His Mercy on you, not one of you would ever have been pure from sins. But Allâh purifies (guides to Islâm) whom He wills, and Allâh is All-Hearer, All-Knower.
Abdul Haleem
Holy Quran Translation
Believers, do not follow in Satan’s footsteps- if you do so, he will urge you to indecency and evil. If it were not for God’s bounty and mercy towards you, not one of you would ever have attained purity. God purifies whoever He will: God is all hearing, all seeing.
Aisha Bewley
Holy Quran Translation
You who have iman! do not follow in the footsteps of Shaytan. Anyone who follows in Shaytan’s footsteps should know that he commands indecency and wrongdoing. Were it not for Allah’s favour to you and His mercy, not one of you would ever have been purified. But Allah purifies whoever He wills. Allah is All-Hearing, All-Knowing.
George Sale
Holy Quran Translation
O true believers, follow not the steps of the devil: For whosoever shall follow the steps of the devil, he will command him filthy crimes, and that which is unlawful. If it were not for the indulgence of God, and his mercy towards you, there had not been so much as one of you cleansed from his guilt for ever: But God cleanseth whom he pleaseth; for God both heareth and knoweth.
Arthur John Arberry
Holy Quran Translation
O believers, follow not the steps of Satan; for whosoever follows the steps of Satan, assuredly he bids to indecency and dishonour. But for God's bounty to you and His mercy not one of you would have been pure ever; but God purifies whom He will; and God is All-hearing, All-knowing.
Ali Quli Qarai
Holy Quran Translation
O you who have faith! Do not follow in Satan’s steps. Whoever follows in Satan’s steps [should know that] he indeed prompts [you to commit] indecent acts and wrong. Were it not for Allah’s grace and His mercy upon you, not one of you would ever be pure. But Allah purifies whomever He wishes, and Allah is all-hearing, all-knowing.
Amatul Rahman Omar
Holy Quran Translation
O you who believe! do not follow the footsteps of satan. He that follows the footsteps of satan (should remember that) he (- satan) surely enjoins immorality and indecency. But for the grace of Allâh and His mercy (that rests) upon you, not one of you would ever have been pure, but Allâh purifies him who wishes (to be purified). And Allâh is All-Hearing, All- Knowing.
Mahmoud Ghali
Holy Quran Translation
O you who have believed, do not ever follow the steps of Ash-Shaytan, (The ever-vicious, i. e., the Devil) and whoever ever follows the steps of Ash-Shaytan, then surely he commands obscenity and malfeasance. And had it not been for the Grace of Allah upon you and His mercy, in no way would any of you have been cleansed at all; but Allah cleanses whomever He decides, and Allah is Ever-Hearing, Ever-Knowing.
Hamid S. Aziz
Holy Quran Translation
And but for the grace of Allah upon you, and His mercy, and that Allah is kind and compassionate. ...
E. Henry Palmer
Holy Quran Translation
O ye who believe! follow not the footsteps of Satan, for he who follows the footsteps of Satan, verily, he bids you sin and do wrong; and but for God's grace upon you and His mercy, not one of you would be ever pure; but God purifies whom He will, for God both hears and knows.
Bijan Moeinian
Holy Quran Translation
O’ you who have believed, do not follow the path of Satan. The one who follows the Satan’s footstep, submits himself to his orders, i.e., getting involved in indecencies and the denial of the truth. Had it not been for the Grace of God and His Mercy on you, none would have been purified. But God purifies whoever He wills as He hears everything and is knows everything.
Mohamed Ahmed - Samira
Holy Quran Translation
O you who believe, do not follow in the footsteps of Satan, for he who follows in the footsteps of Satan will be induced by him to what is shameful and forbidden. But for the grace of God and His mercy upon you none of you would have escaped undefiled; but God makes whosoever He will grow in goodness, for God is all-hearing and all-knowing.
Abdel Khalek Himmat
Al- Muntakhab
O you who conformed to Allah's system of faith and worship: Do not follow the footsteps of AL-Shaytan (Satan) nor walk in the footsteps of those with characteristics befitting him. And he who follows the footsteps of AL-Shaytan must realize that he incites people and commands their sympathy to commit themselves to immorality and to all that is wrongful and obscene. And had it not been for Allah's efficacious grace and mercy abounding in you, He would never have vindicated any of you, but He does vindicate whom He will and Allah is Sami'un (Omnipresent with unlimited audition) and 'Alimun
Muhammad Asad
Holy Quran Translation
O You who have attained to faith! Follow not Satan’s footsteps: for he who follows Satan’s foot­steps [will find that], behold, he enjoins but deeds of abomination and all that runs counter to reason. And were it not for God’s favour upon you and His grace, not one of you would ever have remained pure. For [thus it is:] God who causes whomever He wills to grow in purity: for God is all-hearing, all-­knowing.
Progressive Muslims
Holy Quran Translation
O you who believe, do not follow the footsteps of the devil. And whosoever follows the footsteps of the devil should know that he advocates immorality and evil. And had in not been for God's favour upon you and His mercy, not one of you would have ever been purified, but God purifies whom He wishes, and God is Hearer, Knower.
Shabbir Ahmed
Holy Quran Translation
O You who have chosen to be graced with belief! Follow not the steps of satanic people in the community. Anyone who follows Satan's steps, should know that he advocates evil and vice. Had it not been for the Favor of Allah, and His Grace unto you, none of you could have grown in goodness. Thus it is - but anyone can develop the "Self" (attain Self-actualization) by following Allah's Laws (given in the Qur'an). Allah is Hearer, Knower (Most Perceptive of your psychosocial needs).
Sahih International
(Umm Muhammad, Mary Kennedy, Amatullah Bantley)
O you who have believed, do not follow the footsteps of Satan. And whoever follows the footsteps of Satan - indeed, he enjoins immorality and wrongdoing. And if not for the favor of Allah upon you and His mercy, not one of you would have been pure, ever, but Allah purifies whom He wills, and Allah is Hearing and Knowing.
Syed Vickar Ahamed
Holy Quran Translation
O you who believe! Do not follow Satan's footsteps: If any will follow the footsteps of Satan's, verily, he will command what is shameful and wrong: And if it was not because of Allah’s grace and mercy upon you, not (even) one of you would ever have been pure: But Allah does purify whomsoever He pleases: And Allah is All Hearing (Sami’), All Knowing (Aleem).
Sam Gerrans
The Qur'an: A Complete Revelation
O you who heed warning: follow not the footsteps of the satan. And whoso follows the footsteps of the satan: he enjoins sexual immorality and perversity. And were it not for the bounty of God upon you and His mercy, not one of you would have been pure ever. But God increases in purity whom He wills; and God is hearing and knowing.
Ahmed Hulusi
Türkçe Kur'an Çözümü
Ey iman edenler. . . Şeytanın adımlarına (bedenin dürtülerine) tabi olmayın! Kim şeytanın adımlarına tabi olursa (bilsin ki) kesinlikle şeytan fahşa (aşırı bedenselliği yaşamayı) ve münkeri (haddi aşmayı) emreder. . . Eğer üzerinizde Allah'ın lütfu ve O'nun rahmeti olmasaydı sizden hiçbir kimse ebediyen arınıp gelişme gösteremezdi! Fakat Allah dilediğini arındırır. . . Allah Semi'dir, Aliym'dir.
Ali Bulaç
Kur'an-ı Kerim ve Türkçe Anlamı
Ey iman edenler, şeytanın adımlarına uymayın. Kim şeytanın adımlarına uyarsa, (bilsin ki) gerçekten o (şeytan) çirkin utanmazlıkları ve kötülüğü emreder. Eğer Allah'ın üzerinizde fazlı ve rahmeti olmasaydı, sizden hiç biri ebedi olarak temize çıkamazdı. Ancak Allah, dilediğini temize çıkarır. Allah, işitendir, bilendir.
Bayraktar Bayraklı
Yeni Bir Anlayışın Işığında Kur'an Meali
Ey inananlar! Şeytanın adımlarını izlemeyiniz! Kim şeytanın ardına takılırsa, bilsin ki o, hayasızlığı ve fenalığı emreder. Allah'ın size lütuf ve merhameti olmasaydı, hiçbiriniz asla temize çıkamazdı. Fakat Allah dileyeni temize çıkarır. Allah her şeyi işitir; her şeyi bilir.
Diyanet İşleri
Kur'an-ı Kerim Türkçe Meali
Ey iman edenler! Şeytanın adımlarına uymayın. Kim şeytanın adımlarına uyarsa, bilsin ki o hayasızlığı ve kötülüğü emreder. Eğer Allah'ın size lütfu ve merhameti olmasaydı, sizden hiçbiriniz asla temize çıkamazdı. Fakat Allah, dilediği kimseyi tertemiz kılar. Allah, hakkıyla işitendir, hakkıyla bilendir.
Edip Yüksel (Eski Baskı)
Mesaj: Kuran Çevirisi
Ey inananlar, Şeytanın adımlarını izlemeyin. Kim Şeytanın adımlarını izlerse, kendisine hayasızlığı ve kötülüğü emreder. ALLAH'ın size bağışı ve merhameti olmasaydı sizden hiç biriniz ebediyen temizlenemezdi. Ancak ALLAH dileyeni temizler. ALLAH İşitendir, Bilendir.
Elmalılı Hamdi Yazır
Kur'an-ı Kerim ve Yüce Meali
Ey o bütün iyman edenler Şeytanın adımlarına uymayın, her kim Şeytan adımlarına uyarsa şübhe yok ki o çirkin ve merdud şeyler emreder, eğer üzerinizde Allahın fadl-ü rahmeti olmasa idi içinizden hiç biri ebeda temize çıkamazdı ve lakin Allah, dilediğini temize çıkarır ve Allah, semi'dir alimdir
Elmalılı (sadeleştirilmiş)
Kur'an-ı Kerim Meali
Ey iman edenler, şeytanın adımlarına uymayın! Her kim şeytanın adımlarına uyarsa, şunu bilsin ki o, çirkin ve kötü şeyler emreder. Allah'ın size karşı lütfu ve rahmeti olmasaydı, içinizden hiçbiri asla temize çıkamazdı; fakat Allah, dilediğini temize çıkarır. Allah, herşeyi işiten, herşeyi bilendir.
Gültekin Onan
Kur'an-ı Kerim Meali
Ey inananlar, şeytanın adımlarına uymayın. Kim şeytanın adımlarına uyarsa, (bilsin ki) gerçekten o (şeytan) çirkin utanmazlıkları ve münkeri buyurur. Eğer Tanrı'nın üzerinizde fazlı ve rahmeti olmasaydı, sizden hiç biri ebediyen temize çıkamazdı. Ancak Tanrı, dilediğini temize çıkarır. Tanrı, işitendir, bilendir.
Hasan Basri Çantay
Kur'an-ı Hakim ve Meal-i Kerim
Ey iman edenler, şeytanın adımları ardınca gitmeyin. Kim şeytanın adımlarına uyarsa şübhesiz ki o, kötülüğü ve gayr-i meşruu emreder. Eğer üzerinizde Allahın fazl-u rahmeti olmasaydı içinizden hiçbiri (niz) ebedi temize çıkmazdı. Ancak Allahdır ki kimi dilerse temize çıkarır. Allah hakkıyle işiden, (her şey'i) kemaliyle bilendir.
İbni Kesir
Kur'an-ı Kerim Meali
Ey iman edenler; şeytanın adımlarına uymayın. Kim, şeytanın adımlarına uyarsa; bilsin ki o, hayasızlığı ve kötülüğü emreder. Şayet Allah'ın sizin üzerinizde lutuf ve rahmeti bulunmasaydı; hiç biriniz ebediyyen temize çıkamazdı. Ancak Allah, dilediğini temize çıkarır ve Allah Semi' dir, Alim'dir.
Muhammed Esed
Kur'an Mesajı
Siz ey imana erişenler! Şeytan'ın adımlarını izlemeyin; çünkü, kim ki Şeytan'ın adımlarını izlerse, bilsin ki, o yalnızca çirkin ve iffetsiz olanı, akla ve sağduyuya aykırı olanı emreder. Ve eğer Allah'ın üzerinizdeki fazlı ve rahmeti olmasaydı sizden hiç biriniz asla saffetini koruyamaz, arınamazdı. Ama (gerçek şudur ki,) dilediği kimseyi arındıran, temize çıkaran Allah'tır. Çünkü Allah hem her şeyi bilen, hem de her şeyi işitendir.
Şaban Piriş
Kur'an-ı Kerim Türkçe Anlamı
-Ey inananlar, şeytanın adımlarına uymayın. Kim şeytanın adımlarına uyarsa, şüphesiz o, fuhşu ve kötülüğü emreder. Eğer size Allah'ın lütfu ve merhameti olmasaydı, içinizden hiçbiri ebedi olarak temize çıkamazdı. Fakat, Allah, dilediğini temize çıkarır. Allah, işitendir, bilendir.
Suat Yıldırım
Kuran-ı Kerim ve Meali
Ey iman edenler! Sakın şeytanın izinden gitmeyin! Her kim şeytanın peşinden giderse bilsin ki o kendisinden hep fena, çirkin ve meşru olmayan şeyleri yapmasını ister. Eğer Allah'ın lütuf ve merhameti olmasaydı, sizden hiçbiriniz asla temize çıkamazdı. Ancak Allah dilediğini temizleyip arındırır. Çünkü Allah her şeyi hakkıyla işitir ve bilir.
Süleyman Ateş
Kur'an-ı Kerim ve Yüce Meali
Ey inananlar, şeytanın adımlarını izlemeyin. Kim şeytanın adımlarını izlerse o, ona edepsizliği ve kötülüğü emreder. Eğer size, lutfu ve rahmeti olmasaydı Allah, hiçbirinizi asla temizlemezdi. Fakat Allah dilediğini arındırır. Allah işitendir, bilendir.
Yaşar Nuri Öztürk
Kur'an-ı Kerim Meali
Ey iman edenler! Şeytanın adımlarını izlemeyin. Kim şeytanın adımlarını izlerse, şeytan ona iğrençlikleri ve kötülüğü emreder. Allah'ın lütuf ve rahmeti üzerinizde olmasaydı, içinizden tek kişi bile sonsuza dek temize çıkamazdı. Ama Allah dilediğini artırıp temizliyor. Allah herşeyi işitiyor, herşeyi biliyor.
Mustafa İslamoğlu
Hayat Kitabı Kur’an
Siz ey iman edenler! Şeytanın adımlarını izlemeyin! Kim şeytanın adımlarını izlerse, iyi bilsin ki (Şeytan) sadece hayasızlığı ve akl-ı selime aykırı olanı emreder. Ve eğer Allah'ın üzerinizde ki fazlı ve rahmeti bulunmamış olsaydı, sizden hiç kimse ebediyen (günahtan) arınamazdı. Lakin Allah (arınmak) isteyen kimseyi arındırmayı diler; zira Allah (arınmak isteyen herkesi) çok iyi işitir ve çok iyi bilir.
Erhan Aktaş (Eski Baskı)
Kerim Kur'an
Ey iman edenler! Şeytanın[1] yolundan gitmeyin. Kim şeytanın yolundan giderse şunu bilsin ki şeytan, her türlü aşırılığı ve her türlü çirkinliği telkin eder. Ve eğer Allah'ın üzerinizdeki lütuf ve rahmeti olmasaydı sizden hiç kimse arınmayı asla başaramazdı. Fakat Allah dileyeni arındırır. Allah, Her Şeyi Duyan'dır, Her Şeyi Bilen'dir.
1
Şeytan, Hakk'tan uzak olan. Hakk'a aykırı hareket eden her türlü varlık, kişi ve kurumun ortak "karakteristik adı" dır.
Ali Rıza Safa
Kur'an-ı Kerim Gerçek
Ey inanca çağırılanlar! Şeytanın adımlarını izlemeyin. Kim şeytanın adımlarını izlerse, aslında, o, sağtöreye uygun olmayan edimlerde bulunmanız ve kötülük yapmanız için sizi zorlar. Allah'ın lütfu ve O'nun rahmeti üzerinizde olmasaydı, sonsuza dek hiçbiriniz temize çıkamazdı. Fakat Allah, dilediğini temize çıkarır. Çünkü Allah, Duyandır; Bilendir.
Süleymaniye Vakfı (Eski Baskı)
Süleymaniye Vakfı Meali
Müminler! Şeytan'ın izinden gitmeyin. Kim Şeytan'ın izinden giderse ondan fuhuş yapmasını ve çirkin davranışlarda bulunmasını ister. Allah'ın size iyiliği ve ikramı olmasaydı hiç biriniz asla gelişemezdi. Ama Allah, gelişmeyi tercih edeni geliştirir. Allah işitir, bilir.
Edip Yüksel
Mesaj: Kuran Çevirisi
Ey iman edenler, sapkının adımlarını izlemeyin. Kim sapkının adımlarını izlerse, kendisine hayasızlığı ve kötülüğü emreder. ALLAH'ın size bağışı ve merhameti olmasaydı sizden hiçbiriniz ebediyen temizlenemezdi. Ancak ALLAH dileyeni temizler. ALLAH İşitendir, Bilendir.
Mehmet Okuyan
Kur’an Meal-Tefsir
Ey iman edenler! Şeytanın adımlarını izlemeyin![1] Kim şeytanın adımlarını izlerse, (bilsin ki) o (şeytan), şüphesiz ki çirkinliği ve kötülüğü emreder.[2] Allah'ın size lütfu ve merhameti olmasaydı, içinizden kimse asla temize çıkamazdı. Fakat Allah dileyeni (layık gördüğünü) arındırır.[3] Allah duyandır, bilendir.
1
Benzer mesajlar: Bakara 2:168, 208; En‘âm 6:142.
2
Yüce Allah iftiranın ve iftiraya inanmanın şeytanın adımları olduğunu, onu izlememek gerektiğini uyarmaktadır. Bu çerçevede müslümanların içinde imkânı olanların bazı yanlışlıklara düşmemesiyle ilgili yeni bir hatırlatmaya yer vermektedir ki konunun bu boyutu da dolaylı da olsa Hz. Ayşe'ye atılan iftira ile ilişkidir.
3
Benzer mesajlar: Nisâ 4:49; Necm 53:32.
Erhan Aktaş (10. Baskı)
Kerim Kur'an
Ey iman edenler! Şeytanın[1] adımlarını takip etmeyin. Kim şeytanın adımlarını izlerse şunu bilsin ki şeytan, her türlü aşırılığı ve her türlü çirkinliği telkin eder. Ve eğer Allah'ın üzerinizdeki lütuf ve rahmeti olmasaydı sizden hiç kimse arınmayı asla başaramazdı. Fakat Allah hak edeni[2] arındırır. Allah, Her Şeyi Duyan'dır, Her Şeyi Bilen'dir.
1
Sözcük anlamı uzaklaşan, uzak olan demektir. Hakikat'ten uzak olan, hakka, adalete ve iyiliğe aykırı hareket eden varlık, kişi, kurum, kötülük dürtüsün, saptırıcı telkin ve yönlendirmelerin ortak karakteristik adıdır. İnsanların içindeki kötülük dürtüsü için de şeytan denmektedir.
2
Literal olarak dilediğini: Dilediğini demek; hak edeni, doğru yolu bulma çabasında olanı anlamındadır. Allah, sapkınlığı gerektiren şeyleri yapanı saptırır; doğru yola iletilmeyi gerektiren şeyleri yapanı da doğru yola iletir, demektir. Kimin neyi hak ettiğine kararı Allah verir.
Erhan Aktaş
Kerim Kur'an
Ey İman Edenler! Şeytanın[1] adımlarını takip etmeyin. Kim şeytanın adımlarını izlerse şunu bilsin ki şeytan, her türlü aşırılığı ve her türlü çirkinliği telkin eder. Ve eğer Allah'ın üzerinizdeki lütuf ve rahmeti olmasaydı sizden hiç kimse arınmayı asla başaramazdı. Fakat Allah hak edeni[2] arındırır. Allah, Her Şeyi Duyan'dır, Her Şeyi Bilen'dir.
1
Bkz.23:97. ayetin dipnotu.
2
Kelimesi kelimesine, "dilediğini." Dilediğini demek: "Hak edeni" demektir; Allah, "Dilediğime" demekle; "kimin arındırmayı hak edip etmediğine en doğru kararı Ben veririm," demeyi kastetmektedir. Zira burada Allah'ın "dilemesi," insanın "dilemesine," "insanın seçimine" bağlı olarak gerçekleşmektedir. "Şae" kelimesinin ayetteki anlamı; "gayret göstereni, bir şey yapmak isteyeni" yani "bir şeyi dileyeni" anlamındadır. Seçim insana aittir ve belirleyici olan insanın "dilemesi"dir (Bkz. 10:108; 76:3).
Süleymaniye Vakfı
Süleymaniye Vakfı Meali
Ey inanıp güvenenler! Şeytanın izinden gitmeyin. Şeytan, kendi izinden gidenin cinsel günahları ve kötü işleri yapmasını ister. Allah'ın lütfu ve ikramı olmasaydı hiçbiriniz asla temiz kalamazdınız. Ama Allah, gereğini yapanı[1] temize çıkarır. Daima dinleyen ve bilen Allah'tır.
1
Şae (شاء) fiilinin kökü, "bir şey yapma" anlamında olan şey (شيء) dir. Allah'ın yapması o şeyi var etmesi, insanın yapması da o şey için gereken çabayı göstermesidir (Müfredat). Allah, her şeyi bir ölçüye göre var eder ({{54:49}}Kamer 54/49,{{/}} {{13:8}}Ra'd 13/8{{/}}). İmtihanla ilgili şeyleri iyi ve kötü diye ikiye ayırmıştır ({{21:35}}Enbiya 21/35{{/}}). Allah, herkesin doğru olmasını ister ({{4:26}}Nisa 4/26{{/}}) ama sadece doğru şeyler yapanı doğru yolda sayar ({{24:46}}Nur 24/46){{/}}. Yaptığının doğru veya yanlış olduğunu da kişiye ilham eder. Onun için doğru davrananın içi rahat, yanlış davrananın içi de sıkıntılı olur ({{91:7}}Şems 91/7{{/}}-{{91:10}}10{{/}}). Buna göre şae (شاء) fiilinin öznesi Allah olursa "gerekeni yaptı veya yarattı", insan olursa "gerekeni yaptı" anlamında olur. Allah insanlara, tercihlerine göre davranma hürriyeti vermeseydi hiç kimse yanlış bir şey yapamaz ve imtihan diye bir şey de olmazdı ({{16:93}}Nahl 16/93{{/}}). Yanlış kader anlayışını imanın bir esası gibi İslam'a yerleştirmek isteyenler, büyük bir çarpıtma yaparak şae (شاء) fiiline irade yani isteme ve dileme anlamı vermiş; bunu, tefsirlere hatta sözlüklere bile yerleştirerek birçok ayetin mealini bozmuşlardır. Bkz: https://www.suleymaniyevakfi.org/akaid-arastirmalari/kuranda-sey-mesiet-irade-ve-fitrat.html
-